Páskar 2026 fara
í sögubækunar hvað
varðar tunglkönnun
geimfarsins Óríon.
En í gærkvöldi,
barst farið hinum
megin við tunglið
og menn litu hina
svokölluðu dimmu
hlið tunglsins-
dark side of the moon.
Magnað sjónarspil
tók að blasa við
geimförunum,
allt annað en þeir
höfðu átt von á:
dimma hliðin
reyndist öðruvísi
og bjartari en þeir
höfðu búist við!
Á morgun fljúga
þeir svo umhverfis
tunglið áður en
stefna er tekin
aftur til Jarðar
og er það í fyrsta
sinni í hálfa öld.
En markmið
Artemis II-
áætlunar NASA,
er enn fekari
könnun tunglsins
og að koma þar
upp mannaðri
bækistöð í
náinni framtíð.
Vitað er af ýmsum
dýrmætum
jarðefnum þar,
mikils magns
helíum svo og
vatnsbirgða..
Jafnframt myndi
opnast gluggi þaðan
til enn frekari könnunar
lengra úti í geiminn
en nú er.
Spennandi verður
að sjá fleiri myndir
sem þeir hafa tekið
af ferð sinni frá
sporbaugi Jarðar
yfr á braut farsins
um tungl. En þeir
munu lenda í
Kyrrahafi þann
10. apríl nk, eftir
eldflaugaskotið
hinn 1. apríl sl.
frá Flórída.
Geimfararnir fjórir
frá NASA hafa talað
um að fyrsta upplifun
þeirra á sporbaugi
Jarðar með sýn til
heimahnattarins,
hafi verið viss
einingakennd og
auðmýkt; lotning
fyrir fegurð
heimkynna okkar;
þeir upplifa
mannkynið sterkt
sem eina heild:
From space,
humanity appears
as one.
Like a one species,
Homo sapiens.
(Victor Glover).
Áralöng reynsla er
fyrir ferðum geimfara
á sporbaug um
Jörðu og af veru í
geimstöðvum sem
sumar eru í einungis
um 400 km frá jörðu.
Að ótöldum þeim
aragrúa gervihnatta
sem sveima um.
En þessi ferð Óríon
sem er hluti af
Artemis II áætlun
NASA, er fyrsta
ferðin frá árinu
1972 sem kannar
tunglið án þess þó
að lenda þar.
En Appoló 16 tók
myndir af hliðum
tunglsins fyrir
rúmlega hálfri öld.
Jafnframt fer Óríon
lengra út í geiminn
en áður hefur gerst
og myndar betur þá
hlið sem snýr frá Jörðu.
Áður hafa Kínverjar,
Indverjar og þar fyrr
Rússar, sent könnunarför
eða sérhannaðan
tökubúnað til þess
að mynda/kanna
yfirborð tunglsins.
En í þessari mönnuðu
för nú, tekst að skoða
og mynda alla hliiðina
í fyrsta sinn með enn
þróaðri tækjabúnaði,
báða pólana ofl.
Í skáldsögu sinni,
Sporbaugur frá 2023,
lýsir breska blaðakonan
Samantha Harvey,
sólarhring í lífi geimfara
á sporbaug um jörðu.
Og kemur m.a. inn á
svefn þeirra og drauma
og hve geimfararnir
eru tengdir úti í
geimnum líkt og
hugsanir þeirra
safnist á einn stað:
Stundum dreymir þau
sömu drauma - um brota
og blá hvel og kunnugleg
andlit umlukt myrkri
og um hinn skæra
þróttmikla sorta
geimsins sem dynur á
skynfærum þeirra.
Hrár geimurinn er
hlébarði, villtur og
forn; hann laumast
um bækistöðvar þeirra
þegar þau dreymir.
Slíkt samdreymi er
þekkt í draumfræðum,
ekki síst meðal náinna,
þó það sé ekki algengt.
Bókaútgáfan Ugla
gaf bókina út á síðasta
ári í fallegri þýðingu
Árna Óskarssonar.
Þrátt fyrir að heimur
vor sé trylltur og
trallandi, er pláneta
vor Jörðin séð frá
sporbaug
eins og himnaríki.
Hún iðar af lít.
Hviða af
vonglöðum lit.
---
Gleðilega páska,
hátið upprisu,
ljóss og lífs!
#
|
