Alþjóða svefndagurinn
er nú haldinn árlega
í mars að ákalli
Alþjóða svefnfélagsins.
Um 70 þjóðir taka þátt
í þessu starfi og er
Ísland þar á meðal.
Áherslan er á mikilvægi
þess að sofa vel og
lifa betur.
Ljósi er varpað á þýðingu
heilbrigðs svefns fyrir
líkamlega heilsu, andlega
vellíðan, öryggi og framgang
á öllum stigum ævinnar.
Mikill árangur er nú að
nást víða í svefnvísindum,
og aukin áhersla á
forgangsröðun svefns
sem eins af hornsteinum
heilsu og velferðar.
Ýmis einföld og náttúrleg
svefnráð efla góðan
nætursvefn. Sum þeirra
er hægt að kenna börnum
frá unga aldrei eins og
einfaldar öndunaræfingar
og hugrænar aðferðir.
Þess má og geta að
fjölmargir leik-og
grunnskólar, kenna
nú slökun, öndun og
hugleiðslu. Er það vel.
Öndunaræfingar sem
byggja á hinni
svonefndu 4-7-8 reglu,
reynast mörgum vel:
Andað er inn og talið
upp að fjórum, færa
öndunina þá dýpra
niður og telja upp að sjö.
Setja nú stút á opinn
munn og anda frá sér
kröftuglega og telja
upp að átta.
Raunar blása frá sér
eins og hvalur!
Hugrænar aðferðir svo
sem að telja kindur, er
gamalt og velþekkt ráð.
Önnur góð leið er
að leika sér með
stafrófið og orðaforða:
Taka einn staf úr stafrófinu,
segjum F og rifja upp
orð sem byrja á f-i líkt
og í þulu. Eftir nokkur
orð, ná flestir að sofna
en ef það dugar ekki til,
byrja þá á næsta staf,
G-inu og rifja upp g-orð
og svo koll af kolli ef
með þarf.
Betra er að fara fram úr
og eiga stund frammi
ef svefn brestur ekki á
fyrr en eftir umbyltingar
og biðir. Gera frekar
eitthvað sem felur í sér
endurtekningu, sortera
e-ð, lesa, skrifa, ofl.
en sneiða hjá hangsi
á netinu.
Bláa ljósið frá símum
og tölvum, er óheppilegt,
m.a. vegna eðlilegrar
virkni okkar náttúrlega
svefnhormóns, Melatoníns.
Þá er vert að huga að
góðum nætursvefni
fyrir þær hvíldir og
endurhlöðun krafta,
líkamlegra og andlegra,
sem svefn veitir bæði
þreyttum og þjáðum.
Svefngæði þurfa
að verða eðlilegur
og eftirsóttur hluti
almennra lífsgæða.
En ekki síður fyrir
þá nauðsynlegu
úrvinnslu vökureynslu
á sviði tilfinninga og
minninga sem m.a. er
talin eiga sér stað í
draumsvefninum.
Betri áttun á tilfinningum
og uppröðun í minni,
gerir okkur fært að
mæta út í nýjan dag
að morgni. Draumar
næra og stykrja.
Sannarlega margar
gjafir svefns og drauma.
Þess ber vitni draumur
5 ára stúlku á Akureyri
um ljósið og ljósálfana
og til er í draumasafni
Skuggsjár:
Hvert ferðu þegar þú sofnar?
Nú auðvitað inn í ljósið!
Og hvað gerirðu þar?
Hitti ljósálfana!
En draumar eru bæði
bjartir og dimmir, oft
marglaga.
Þungur svefn og
þungir draumar, eru
sömuleiðis velþekkt
fyrirbæri, ekki síst ef
dreymandi er undir
álagi og angist
í vökunni.
Slíkir draumar eru
stundum túlkaðir sem
forspá, viðvörun um
komandi tíð eða
jafnvel heilsu/veikindi.
En svo geta þeir verið
fyrir einhverju öndverðu.
Þóðtúin talar um að
oft sé ljótur draumur
fyrir litlu efni.
Hamlet Danaprins tjáir
sig um þunga drauma
í samnefndu leikriti
Shakespear í þýðingu
Helga Hálfdánarsonar:
Drottinn minn, ég gæti verið
luktur í hnotskurn
og þótzt konungur
í endalausum geimi
ef ég aðeins hefði ekki
þunga drauma.
#
|
